სად ინახება ბიბლიური მოსეს კვერთხი

ძველი აღთქმა გვიამბობს ბევრი წინასწარმეტყველის ცხოვრებასა და საქმიანობაზე, სადაც  მოსეს განსაკუთრებული ადგილი უკავია. სწორედ მან იწინასწარმეტყველა იესოს დაბადება და დაიხსნა ებრაელები ეგვიპტის მონობისგან. ბევრი საოცრება მოსემ კვერთხის დახმარებით მოახდინა. ეს ნივთი ბურუსითა და საიდუმლოებითაა მოცული.

ღვთისმეტყველებაში წინასწარმეტყველი მოსე უპირველეს ყოვლისა ცნობილია როგორც კანონმდებელი. მოსეს ღმერთმა სინას მთაზე ქვის ორ ფილაზე დაწერილი ძირითადი ათი მცნება გადასცა. თუმც ძველი აღთქმის მიხედვით მოსე ცნობილია როგორც ისრაელიტელთა ლეგენდალური წინამძღოლი. 40 წელი ემზადებოდა მოსე საკუთარი ისტორიული მისიის შესასრულებლად. ღვთის წინასწარმეტყველი 40 წელი ასრულებდა ამ მისიას არაბეთის უდაბნოში რჩეულ ხალხთან ერთად. აწრთობდა მათ როგორც ფიზიკურად ასევე სულიერად. საერთო ჯამში მოსემ 120 წელი იცოცხლა.

სოლომონ მეფის მაგიდა_რთული ტექნოლოგია

სოლომონ მეფის საგანძური გამუდმებით იწვევდა და იწვევს საზოგადოების გაუნელებელ ინტერესს. მრავალი საუკუნის შემდეგაც კი არ წყდება მისი რეალურად  არსებობის შესახებ დავა, ვინაიდან სოლომონის ტაძრის დარბევის დროს დაიკარგა და აქამდე არ აღმოჩენილა. საგანძურის  ნივთების მთავარი ღირსება მათი მაგიური თვისებები გახლდათ. ერთ-ერთი ასეთი ნივთი იყო სოლომონის მაგიდა, რომელსაც საოცარი მახასიათებლები ჰქონდა.

ქრისტეს ხელთუქმნელი გამოსახულება ვერონიკას მანდილზე

ბევრმა ამოუხსნელმა მოვლენამ მოაღწია ისტორიის სიღრმეებიდან და იესო ქრისტეს დროიდან ჩვენამდე. რელიგიურ რელიკვიებს შორის პირველ ადგილზეა ტურინის სუდარა, რომელზეც ქრისტეს გამოსახულებაა, მაგრამ ის ერთადერთი არტეფაქტი არ გახლავთ. იესოს  ხელთუქმნელი გამოსახულება შემორჩა ვერონიკას მანდილზეც, რომელზეც იესომ შეიწმინდა პირისახე. 

ქრისტიანული გადმოცემა გვიამბობს ლეგენდარულ სელის ქსოვილის მანდილზე იესოს ხელთუქმნელი გამოსახულებით. გადმოცემის თანახმად, გამოსახულება ქსოვილზე გაჩნდა მას მერე, რაც გოლგოთისკენ მიმავალ ტანჯვით აღსავსე გზაზე ქრისტეს ვერონიკამ  ოფლისა და სისხლის მოსაწმენდად  მანდილი მიაწოდა. სახარებაში არაფერია ნათქვამი ვერონიკასა და მის მანდილზე. ყველაზე ახლოს ამ ამბავთან დგას სასწაული, რომლითაც ქალი განიკურნა იესოს სამოსზე შეხებით. ქალის სახელი მოგვიანებით იდენტიფიცირდა აპოკრიფულ "პილატეს საქმენის"ვერონიკასთან. ეს ისტორია მე-11 საუკუნეში  გადამუშავდა და დაემატა ამბავი როგორ გადასცა იესომ ქალს ქსოვილზე გამოსახული საკუთარი გამოსახულება, რომლის დახმარებით ვერონიკამ განკურნა იმპერატორი ტიბერიუსი.

"სამჯერ დაწყევლილი" ინდური ამეთვისტოს ქვა

ყველაზე ძვირფას და იშვიათ ქვებს ხშირად თან ახლავს მომნუსხველი, ამოუცნობი და ხანდახან ტრაგიკული ისტორიები. როგორც წესი, საუბარია ალმასებზე, ზურმუხტებზე, ლალებსა და საფირებზე. მაგრამ ხდება გამონაკლისი შემთხვევებიც ნახევრადძვირფას ქვებთან დაკავშირებით. სწორედ ასეთთა რიგს განეკუთვნება ამეთვისტოს ქვა სახელწოდებით "ჰერონ ალენი". ის არაფრით განსხვავდება თავისავე მსგავსთაგან ერთი რამის გარდა-აქვს მფლობელის საიქიოს გასტუმრების არაჩვეულებრივი უნარი.

წმინდა იანვარიუსის სისხლის საიდუმლო

შუა საუკუნეებში მიღებული იყო წმინდანებად ცნობილი მიცვალებულების სისხლის შეგროვება. ასეთი ჩვეულება განსაკუთრებით გავრცლებული იყო იტალიაში. სისხლს ინახავდნენ შუშის ფლაკონებში, სადაც ის ხმებოდა და მკვრივ მასად იქცეოდა. ხანდახან ეს ძვირფასი რელიკვია გამოჰქონდათ მონასტრისა და ეკლესიის საძვალეებიდან და ის ისევ "ცოცხლდებოდა" ანუ  თხევად სახეს იღებდა. სიმკვრივის დაკარგვასთან ერთად სისხლში ჩნდებოდა ბუშტები და ქაფს გამოჰყოფდა. ასეთი საოცრება წელიწადში რამდენჯერმე ხდება ნეაპოლში დღემდე, სადაც ადგილობრივ საკათედრო ტაძარში ორ ფლაკონში ინახება წმინდა იანვარიუსის სისხლი.

წმინდა იანვარიუსი დაიბადა მე-3 საუკუნის დასასრულს. ის ბენევენტოს ეპისკოპოსი გახლდათ. მოგზაურობდა მთელ იტალიაში, ავრცელებდა უფლის სიტყვას, რითაც  იმპერატორ დიოკლიტიანეს, რომელიც ქრისტიანთა დევნით იყო ცნობილი, რისხვა გამოიწვია. იანვარიუსი მოწაფეებთან ერთად შეიპყრეს 305 წელს და ქალაქის ამფითეატრში ლომებს შეუგდეს დასაგლეჯად.

მაგიური ძალის მქონე ჩინტამანის ქვა

ჩინტამანი სანსკრიტზე ნიშნავს "აზროვნების ძვირფას ქვას". ქვა ჩინტამანი ხსენდება მრავალრიცხოვან გადმოცემებში, ლეგენდებში, ასევე რელიგიურ და საერო ტექსტებში, როგორც ძველ აღმოსავლურ, ასევე თანამედროვე ხელნაწერებსა და წიგნებში. ის ნახსენებია ტიბეტურ "სუტრა სიბრძნესა და სისულელეზე" და ლეგენდებში კრიშნაზე. მას აიგივებენ გრაალის ზეციურ ქვასთან, ვინაიდან ისიც დედამიწაზე ჩამოტანილია წარღვნამდელ დროს. ამბობენ, ჩინტამანი გამოჭრილია მოელვარე შავი მინერალისგან და თავიდან მრავალწახნაგოვანი იყო. ამავე დროს, იმასაც ხაზს უსვამენ, რომ ჩვენეული ხედვითა და გაგებით მთლად ქვაც არაა. მეცნიერები ვერ შესძლებდნენ მის ყოველმხრივ შესწავლას, ვინაიდან ის ნაწილობრივ არსებობს იმ დროისა და სივრცით განზომილებაში რომელსაც აღვიქვამთ. ქვა ასოცირდება ქალურ საწყისთან და აღნიშნავს ქალის ეპოქას-სამყაროს დედის ეპოქას. ჩინტამანი ფილოსოფიური ქვის ანალოგია. არაბებისთვის ასეთია "ალ-აქსირი"-ბრძენთა ქვა.

ყველაზე დიდი ქრისტიანული სიწმინდის საიდუმლო ამოხსნილია

ტურინის სუდარა-ქსოვილი, რომელშიც გადმოცემით, გარდამოხსნის შემდეგ იესო ქრისტეს სხეული  გაახვიეს. ის ისევ ინახავს ბევრ საიდუმლოს და კვლავ აოცებს მკვლევარებს.

პადუის უნივერსიტეტის თანამშრომელმა ჯულიო ფანტიმ წმინდა სუდარის მორიგი კვლევის დროს აღმოაჩინა, რომ ქსოვილზე ქრისტეს სახის გარდა აღბეჭდილი იყო კიდევ ერთი სახე.

გამოსახულების ციფრული მეთოდით დამუშავების გამოყენებით მეცნიერმა ქსოვილის მეორე მხარეს გამოავლინა წინა მხარეს არსებულის მსგავსი სახე. ზუსტი თანხვედრა მაინც ვერ მოხერხდა, ვინაიდან ამ ორ ობიექტს შორის გარკვეული განსხვავებებიცაა. ამასთან, მეორე გამოსახულება უფრო მკრთალია, უხარისხო. საინტერესოა ისიც, თუ პირველი ნეგატივი ქრისტეს სხეულისაა, რომელიც აღდგომისას აღიბეჭდა სახიდან და ზურგიდან, მეორე შემთხვევაში საქმე გვაქვს მხოლოდ თავის ანაბეჭდთან.

ლეონარდო და ვინჩის "ლესტერის კოდექსი"_ ყველაზე ძვირადღირებული წიგნი

 

ლესტერის კოდექსი, რომელიც ლეონარდო და ვინჩის კალამს ეკუთვნის და დაწერილია მისივე "სარკისებური" შრიფტით, იკითხება მხოლოდ სარკეში. ესაა სამეცნიერო ჩანაწერების კრებული. ლეონარდო 4 წელი მუშაობდა ამ წიგნზე მილანში ყოფნისას და მას უწოდა "ტრაქტატი წყალზე, მიწაზე და ზეციურ საქმეებზე". ხელნაწერი შედგება 18 ფურცლისგან (72 გვერდი). 1506 წლიდან მოყოლებული 1510 წლის ჩათვლით ლეონარდო იწერდა საკუთარ დაკვირბებსა და ლოგიკურ დასკვნებს, თან ურთავდა შესაბამის ილუსტრაციებს, სქემებს, მათემატიკურ გამოთვლებს და ნახაზებს.

რა ინახებოდა ბიბლიური აღთქმის კიდობანში

 

ბიბლიიდან ცნობილია, რომ აღთქმის კიდობანში ინახებოდა ათი მცნების ფილები. მაგრამ ზოგიერთ წყაროში გაჩნდა ვერსია, რომ აღთქმის კიდობანში ინახებოდა არამარტო მთელი ფილები, არამედ ღმერთისგან  პირველად ბოძებული დამტვრეული ფილებიც. თუმც თავად ძველი აღთქმის ტექსტებში არაფერია ნათქვამი დამსხვრეული ფილების შესახებ. ამ ეჭვებს საფუძველს უმაგრებს ტექსტი ძველი აღთქმიდან, სადაც საუბარია უფრო მოგვიანებით მოვლენებზე, რომელიც ეხება აღთქმის კიდობნის ადგილს სოლომონის ტაძარში.

არაფერი იყო კიდობანში გარდა ფიქალებისა, მოსემ რომ ჩააწყო იქ ხორებში ყოფნისას, როცა უფალმა კავშირი შეკრა ისრაელიანებთან ეგვიპტიდან მათი გამოსვლის შემდეგ.-მესამე მეფეთა (თავი 8-9)

გვხდება ასევე მტკიცება, რომ კიდობანში ინახება "ღმერთის წარმოუთქმელი სახელი". წარმოუთქმელ სახელში იგულისხმება ე.წ. ტეტრაგრამატონი-ღმერთის ოთხასოიანი სახელი. ლათინური ასოებით ის ასე იწერება IHVH ანუ იაჰვე (ან იეღოვა).

სად ინახება ბიბლიური აღთქმის კიდობანი

 

ბიბლიიდან ცნობილია, რომ აღთქმის კიდობანში ინახებოდა ათი მცნების ფილები, რომელიც ღმერთმა გადასცა მოსეს სინას მთაზე. სანამ მოსე ღმერთის დავალებას იღებდა (რასაც საკმაო დრო დასჭირდა), ისრაელიტელები დაიღალნენ ლოდინით, ეჭვი შეეპარათ დაპირებებში და გადაწყვიტეს დაბრუნებოდნენ ძველ რელიგიურ წეს-ჩვეულებებს. დაამზადეს ოქროს ხბო და მას ეთაყვანებოდნენ. რაც პირდაპირ ეწინააღმდეგებოდა იმას, რასაც ღმერთი მათგან მოითხოვდა. სინას მთიდან დაბრუნებული მოსე თანატომელთა საქციელმა აღაშფოთა. განრისხებულმა ფილები ძირს დაანარცხა და დაამსახვრია.

გაუტამა ბუდას კბილი არამიწიერ ნივთიერებას შეიცავს

ჩინური ბუდისტური სალოცავი (პაგოდა) მდებარეობს შანსის პროვინციაში. ხის სალოცავი აგებულია 1056 წელს იმპერატორ დაო-ცზუნის ხანაში. 1974 წელს მას ჩაუტარდა რესტავრაცია, რომლის დროს აღმოჩნდა უამრავი ძველი ხელნაწერი ტექსტი. ბუდას ერთ-ერთ ქანდაკებაში, რომელიც მეოთხე სართულზე იდგა,  რესტავრატორებმა მიაგნეს ბუდას ორ კბილს.

ამ არაჩვეულებრივი მონაპოვრით ნათელი გახდა, თუ რა იყო ამ სალოცავის აგების მთავარი მიზეზი-ბუდა შაკიამუნის ორი კბილი. გაუტამა ბუდა 2500 წლის წინ ცხოვრობდა. მსოფლიოში კი მხოლოდ შვიდი ასეთი რელიკვიაა შემორჩენილი.

სოლომონ მეფის დღემდე გამოუცნობი იარაღი "შამირი"

ძველად მეფე სოლომონზე ბევრი ლეგენდა დადიოდა. სოლომონის სახელთანაა დაკავშირებული ყველასთვის კარგად ცნობილი ტაძრის აგებაც.

ბიბლიაში ნახსენებია, რომ მოსემ ძვირფას ქვებზე ისრაელიტელთა  თორმეტივე შტოს სახელი ამოკვეთა.რაც ჯადოსნური ქვის შამირის (ან ჭიის) საშუალებით მოახერხა. ამ ქვას განუსაზღვრელი ძალა გააჩნდა. ის ჭრიდა ალმასებს,  ბაზალტს, მარმარილოსა და რკინას. მოსეს სხვა საიდუმლო ნივთიც ჰქონდა კვერთხის სახით, რომელიც მრავალ სასწაულს ახდენდა.

ბიბლიაში ნახსენები ჭია-შამირი მხოლოდ მოსეს სახელთან კი არაა დაკავშირებული, არამედ მეფე სოლომონის სახელსაც უკავშირდება. მეფე სოლომონი გახლდათ რეალური ისტორიული ფიგურა, რომელიც ისრაელში მეფობდა 965-928 წწ-ში ჩვ.წ. აღ-მდე.

ნახევრად ჰაერში დაკიდებული უცნაური ოქროს ლოდი

ბუდისტურ საკულტო ნაგებობებს ხშირად როდინის ფორმა აქვს და ოდნავ ფანტასტიკურ კოსმოსურ ხომალდს წააგავს. ოქროს ლოდს, რომელიც ქალაქ ჰაიაჰიოსთან (ბირმა) მდებარეობს, მსგავსი ფორმა გააჩნია, მაგრამ სხვა დანარჩენთაგან განსხვავებით უფრო პატარაა და მდებარეობს უზარმაზარ ქვაზე, მთის წვერზე.

ელფთა მუმიები ტაილანდის ტაძარში

ტაილანდის ერთ-ერთ დიდ საიდუმლოს წარმოადგენს ლეგენდა ნარი პონზე, ანუ ქალების ხეზე, რომელზეც როგორც მშვენიერი ნაყოფი, იზრდება მინიატურული, ლამაზი  გოგოები. ამ ლეგენდის მტკიცებულება კი ინახება ფხრა აჯარ დოტის ტაძარში, ტაილანდის ჩრდილოეთ მხარეში.

ნარი პონი გახლავთ ხე ბუდისტური მითოლოგიაში, რომელიც ნაყოფის სახით ისხამს მდედრობითი სქესის პატარა არსებებს. ისინი თავით არიან მიმაგრებული ხის ტოტებზე. ლეგენდის მიზედვით, მათ ადამიანის მსგავსი შიგნეულობა აქვთ, მაგრამ არ გააჩნიათ ძვლები. ნარი პონს მაგიური ძალა გააჩნია და მართავს სულებს, რომლებიც  მისთვის ცეკვავენ და მღერიან. ეს ხე იზრდება მისტიკურ ჰიმაფანის ტყეში.

მისტიკური კუნძული ავალონი და მახვილი ექსხალიბური

გადმოცემით, სასიკვდილოდ დაჭრილი მეფე ართური გადაიყვანეს კუძულ ავალონზე, სადაც ამ კუნძულის მკვიდრი ქალები ჯადოსნობის დახმარებით კურნავდნენ მას. ამიტომ ართურს საშუალება მიეცა შეესრულებინა თავისი საკრალური ფუნქცია. მაგრამ მეფე ართურის ჭრილობები ყოველწლიურად იხსნება. ერთგულებით გამორჩეული  ადამიანები სულ ტყუილად ელიან მის დაბრუნებას. დღესაც არსებობს გადმოცემა, რომ ოდესმე ართური მაინც მოვა კუნძულ ავალონიდან და თავის სამეფოს ჩაუდგება სათავეში. მეფე ართური უნდა გამოჩნდეს თეთრ ცხენზე ამხედრებული. ეს სიმბოლო დიდი როლს თამაშობს იოანეს აპოკალიფსში. წმინდა გიორგიც თეთრცხენოსანია. ართურის გამქრალ ექსხალიბურთან დაკავშირებით ნათქვამია, რომ ის კვლავ უნდა დაუბრუნდეს მეფე ართურს. ამიტომ დროდადრო წყლიდან ჩნდება და  ასხივებს.

საკრალურ-ალეგორიული სურათხატები მეფე ართურისა და მრგვალი მაგიდის ციკლში

გრაალის შესახებ დაწერილი ყველა ტექსტი ატარებს ალეგორიულ ხასიათს და გადმოგვცემს გრაალის იმ მოძრაობაზე, რომელიც არსებობდა ევროპაში მე-8-10 ს-ში. მათი ალეგორიულობის გამო, მკვლევარებს დიდი ხნის განმავლობაში მიაჩნდათ, რომ ისინი ისტორიულ სინამდვილეს არ შეიცავდნენ. მაგრამ ისიც ცნობილია, რომ ჯვაროსნებმა აღმოსავლეთის ექსპედიციების დროს ბევრი საინტერესო მასალა და სასულიერო ტექსტები მოიპოვეს, რომელიც შემდეგ ევროპაში ჩაიტანეს. ეს ტექსტები ხშირად აერთიანებდა მოაზროვნეებს და ისინი ქმნიდნენ ორდენებს. სწორედ მათ შეუქმნეს რენესანსის დაწყებას საფუძველი ევროპაში.

გრაალზე შექმნილი სიმბოლურ-ალეგორიული ნაწარმოებები და საქართველო (ნაწილი II)

როგორც უკვე აღვნიშნეთ, ეშენბახის თქმით ძველი არაბული ხელნაწერი გრაალზე აღმოაჩინა პროვანსელმა კიოტმა ესპანეთის ქალაქ ტოლედოში. ვინ იყო მისი ავტორი?-ფლეგეტანისი-ბუნების დიდი მცოდნე, სოლომონის გვარიდან. მამა არაბი ჰყავდა, დედა-ებრაელი, რომელიც თაყვანს სცემდა კუროს, გააჩნდა წინასწარმეტყველების უნარი. "ფლეგეტანისი" სავარაუდოდ გამრუდებულად გადმოცემული არაბული სიტყვებია-  Felek და Tani. არაბულად FalekTani ჰერმესის სახელია. შესაძლოა ფლეგეტანისი ჰერმესის ფსევდონიმია. დედამიწაზე მიმდინარე მოვლენები განსაზღვრულია მნათობთა მოძრაობით. თანავარსკვლავედების შესწავლით ფლეგატანისი ჩასწვდა ბევრ საიდუმლოს, რაზეც ის კრძალვით საუბრობდა. მან თქვა, რომ არსებობდა საგანი გრაალის სახელწოდებით. ეს სახელწოდება თითქოს მან ვარსკვლავებზე დაკვირვებით წაიკითხა. ანგელოზთა მიერ ჩამოტანილ გრაალზე ადამიანებს უნდა ეზრუნათ მას შემდეგ, რაც გაქრისტიანდებოდნენ. ისინი ისეთივე უცოდველი და სუფთანი უნდა ყოფილიყვნენ როგორც ანგელოზები. ეს სიტყვები არ იწერებოდა პირდაპირი მნიშვნელობით.

გრაალზე შექმნილი სიმბოლურ-ალეგორიული ნაწარმოებები და საქართველო (ნაწილი I)

ერთ-ერთი ადრეული ნაწარმოები შექმნილი წმინდა გრაალზე გახლავთ კრეტიენ დე ტრუას პარციფალის პოემა Perceval ou le Conte du Graal. ავტორმა ვერ დაასრულა ეს პოემა. ნაწარმოების გმირი პარციფალი კელტია და გაღარიბებული უელსის რაინდული გვარის წარმომადგენელი. გმირის სახე სავარაუდოდ აგებულია ძველ უელსურ საგაზე. უელსური საგების გმირები კი მჭიდროდ არიან დაკავშირებულ კელტ გმირებთან. კრეტიენ დე ტრუა ამტკიცებდა, რომ მისი ნაწარმოები ეფუძნებოდა იმ მონაცემებს, რომელიც მან ფილიპ ფლანდრიელის წიგნში ნახა. დე ბორანმა კი გამოიყენა ერთ-ერთი აპოკრიფული სახარება, რომელიც შუა საუკუნეებში დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა. ეს გახლავთ ნიკოდიმეს "საქმე პილატესი", სადაც აღწერილია იოსებ არიმათიელის სინედრიონის წინაშე წარდგომა, თუ როგორ გამოეცხადა იესო ქრისტე არიმათიელს საპყრობილეში და გადასცა მას გრაალი-საიდუმლო სერობის თასი. ამის შემდეგ, როგორ მოხვდა გრაალი ბრიტანეთში. სწორედ ამას მოგვითხრობს რობერ დე ბორანი თავის პოემაში "იოსები არიმათიიდან", რომელიც დაწერილი უნდა იყოს 1200 წელს.

გრაალის თასი და მისი კავშირი ქართველურ სამყაროსთან (ნაწილი III)

გრაალის მცველი ტიტურელის წინაპარი ბერილუსი ფრანკთა განმანათლებელი იყო და ამავე დროს, მათი მეფეც. მან იქორწინა არგუზილის ქალიშვილზე. მათ ეყოლათ ვაჟი, რომელსაც დაარქვეს ტიტურიზონი. თავად ტიტურიზონმა  იქორწინა არაგონელი მეფის ქალიშვილ იზაბელაზე.მათ კარგა ხანს არ ჰყავდათ შვილი, ამიტომ ცოლ-ქმარი სალოცავად უფლის საფლავზე-იერუსალიმში წავიდა, რათა უფალს შვილის ყოლას შევედრებოდნენ. უფალმა ისმინა მათი ვედრება. როცა ბავშვი დაიბადა, მას ტიტურელი დაარქვეს. ბავშვის დაბადებისას, მფარვლმა ანგელოზმა მშობლებს აუწყა, რომ მოვიდოდა დრო და ბავშვი ანგელოზის მსგავსი გახდებოდა, ყმაწვილკაცობაში დაიცავდა ქრისტიანობას. მომდევნო ისტორია გვიამბობს ტიტურელისა და მისი მამის ბრძოლას ქრისტიანობის დასაცავად. ტიტურელი დახასიათებულია როგორც ბრძენი, თავშეკავებული ვაჟკაცი. როდესაც ორმაცდაათს მიაღწია, ანგელოზმა აუწყა, რომ კეთილშობილებისა და გულმოწყალებისთვის იგი გრაალის მცველად აირჩიეს.

ჯონ დის მაგიური კრისტალი

ლეგენდარულ დოქტორ ჯონ დის  მთელ ევროპაში ჰქონდა სახელი განთქმული. ყველა ქვეყნის მონარქს სურდა მისი კარზე ყოფნა. ჯონ დი გახლდათ ჰენრიხ VIII-ის კარის ოფიცრის ვაჟი. განათლება კემბრიჯში, ჰოლანდიასა და ბელგიაში მიიღო. ის ასწავლიდა კარლ V-ს გეომეტრიას. ჯონ დი გახლდათ ბრწყინვალე მათემატიკოსი და ასტრონომი, ბუნებისმეტყველი, კლასიკური ენების მცოდნე, საკუთარი, ერთ-ერთი უმსხვილესი  ბიბლიოთეკის მფლობელი ევროპაში, გამოჩენილი ფილოსოფოსი. მარია I ტიუდორმა ის მეფის ასტროლოგად დანიშნა. დიმ ელისაბედს უწინასწარმეტყველა სამეფო ტახტზე ასვლა,  რაც აცხადდა კიდეც. ელისაბედ I მფარველობას არ აკლებდა ჯონ დის, რაც მეცნიერს დიდ გასაქანს აძლევდა მეცნიერულ მოღვაწეობაში. მას დედოფალ ელისაბედის "მერლინიც" კი შეარქვეს. პირველ რიგში ის მაინც მეცნიერად რჩებოდა.  სწორედ მან შექმნა მექანიკური რობოტები და ტელესკოპი.  მანვე პირველმა წამოაყენა წინადადება მზის ენერგიის გამოყენების შესახებ უზარმაზარი სარკის ფოკუსირებით. დი ადგენდა გეოგრაფიულ რუკებს და  ჩრდილოეთ ამერიკის დასახლების გეგმას.

არსებობს სარწმუნო თეორია, რომ დი თავდაპირველად ჯაშუშობდა მარია ტიუდორის სასახლეში ელიზაბეტის სასარგებლოდ. შემდეგ იგივეს აკეთებდა მოგვიანებით ევროპაში მოგზაურობისას. ამასთან, თავის დასმენებს ხელს აწერდა როგორც "007", რაც ოთხასია წლის შემდეგ გამოიყენა იან ფლემინგმა წიგნების წერისას ჯეიმს ბონდზე.