Friday, 7 April 2023

რა საიდუმლო მინიშნებებია ცნობილი მხატვრების ნამუშევრებში

სახელგანთქნული მხატვრების ზოგიერთმა შედევრმა დაბადა მრავალი შეთქმულების
თეორია და საფუძველი ჩაუყარა საიდუმლოებით მოცულ ისტორიებს, რასაც გარკვეულწილად თავისი მიზეზი ჰქონდა. იმდენად დიდი დრო გვაშორებს მათ შემქნელებთან, რომ ახლა შეუძლებელია ზუსტად გავარკვიოთ რას ფიქრობდნენ მათი შექმნისას, რომელიც აიძულებს ჩვენს წარმოსახვას შეეხოს ამ ფარულ შეტყობინებებსა და სიმბოლოებს. შესაძლოა ჭკვიანური, მაგრამ ხანდახან ხელოვნების ცნობილი ნიმუშების პროვოკაციული დეტალები არ წარმოადგენს "და ვინჩის კოდივით" გამოუცნობს, მაგრამ ისინი მაინც გაიძულებთ შეხედოთ ამ ნახატებს სულ სხვა თვალით.

Thursday, 6 April 2023

აკუსტიკის აღმოჩენას ანატოლიის უძველეს მოსახლეობას უნდა ვუმადლოდეთ


როგორც ცნობილია, პირველი მიწათმოქმედნი და მეცხოველეები თითქმის ერთი ტერიტორიიდან იყვნენ გამოსული 8000-10500 წლის წინ-დღევანდელი სამხრეთ-აღმოსავლეთ თურქეთი. კულტივირებული მარცვლეულის გენეტიკური წარმომავლობაც, როგორიცაა ხორბალი და ქერი, ამავე ტერიტორიაზეა პირველად გამოყვანილი. სადაც არქეოლოგები პოულობენ უძველეს ქერს, იქვე ნახულობენ ლუდის დამზადების მტკიცებულებებს, მათ შორისაა გობეკლი თეპე. ადამიანი მაინც ადამიანია და სულაც არაა რთული წარმოსადგენი, რომ სიმღერა და მუსიკის შექმნა უკავშირდებოდეს ფერმენტირებული სასმელების მოხმარებას.

Monday, 20 February 2023

იაპონურ სამარხში დემონთა გამანადგურებელი 2.37 მ. ხმალი და სარკე აღმოაჩინეს

იაპონიაში, უძველესი სამარხის გათხრებისას, არქეოლოგებმა უშველებელი ფარის ფორმის ბრინჯაოს სარკე და 2, 37 მ. სიგრძის ხმალი აღმოაჩინეს. გათხრების შედეგები 25 იანვარს კაშიჰარას არქეოლოგიურ ინსტიტუტში გამოცხადდა. მას “უპრეცედენტო და გამაოგნებელი” უწოდეს, ვინაიდან ეს ხმალი ყველაზე დიდია აქამდე აღმოჩენილ ხმლებს შორის.

Monday, 23 January 2023

2800 წლის წინ შექმნილი მეწამული პიგმენტი, რომლის საიდუმლოს ამოხნას ცდილობენ კვანტური ფიზიკოსები

ჰანის მეწამული გახლავთ ხელოვნური პიგმენტი, რომელიც ჩინელებმა 2500 წლის წინ შექმნეს. პიგმენტს იყენებდნენ კედლის მხატვრობაში, ცნობილი თიხის მეომრების, კერამიკის, ლითონის ჭურჭლისა და სამკაულების გასაფორმებლად. ეს პიგმენტი გახლავთ ტექნოლოგიური საოცრება, რომელიც მიიღება კომპლექსური პროცესის შედეგად, ნედლეულის ზუსტი პროპორციების დაფქვით და ძალიან მაღალ ტემპერატურაზე გახურებით. პროცესი იმდენად რთული გახლდათ, რომ მისი აღდგენა მხოლოდ 1992 წელს შეძლეს,  მას მერე, რაც ქიმიკოსებმა პიგმენტის შემადგენლობა დაადგინეს.  ჩატარებული კვლევებით გაირკვა ჰანის მეწამული პიგმენტის საოცარი თვისებები, მათ შორის, სინათლის მძლავრი გამოსხივება ახლო ინფრაწითელ დიაპაზონში, ასევე შესაფერ პირობებში სამი განზომილების ორ განზომილებამდე შეკუმშვა.

Sunday, 15 January 2023

რა საერთო აქვს ცნობილ “ლონდონის ქვას” ტროასთან

ლონდონის ერთ-ერთ ცენტრალურ ქუჩაზე დევს კირქვის ლოდი, რომელსაც ჰქვია London Stone-ლონდონის ქვა. ლონდონელებისთვის ეს ქვა დიდი მნიშვნელობის მატარებელია. მას ბევრი გადმოცემა და მისტიკით მოსილი ლეგენდა უკავშირდება. საიდან გაჩნდა ეს ქვა და რატომ ითვლება ლონდონის სიმბლოდ?

ლონდონის ქვა ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილ ღირშესანშნაობად ითვლება. შესაძლოა გვერდი ისე აუარო, რომ არცკი მიაქციო მას ყურადღება. ქვა  სპეციალურად აგებულ ნიშაშია განთავსებული გისოსებს მიღმა. ხანდახან მას მუზეუმში გამოფენენ ხოლმე, მაგრამ შემდეგ ისევ უკან აბრუნებენ, ვინაიდან ძალიან ძველია. ქვა პირველად ნახსენებია ჯერ კიდევ მე-12 საუკუნის დოკუმენტებში. იმ დროს მასზე წერდნენ, როგორც უძველეს ორიენტირზე. ლონდონელებმა უძველესი დროიდან დაუკავშირეს ქვას ქალაქის ბევრი ტრადიცია. მისი დახმარებით შეეძლოთ სახლებისა და ტერიტორიის მითითება. ქვასთან ცხადდებოდა ხელისუფლების ბრძანებები, იდებოდა ხელშეკრულებები და ფიცი. ძველ დროს ქალაქის მერები ამ ქვასთან დებდნენ ფიცს, რის შემდეგ საკუთარ კვერთხს ურტყავდნენ მას. საოცარი დამთხვევის გამო, ლონდონის პირველი მერის ჰენრი დე ლონდსთოუნის გვარი ითარგმნა როგორც ლონდონის ქვა.

Tuesday, 3 January 2023

გალაქტიკური დისკი


"გალაქტიკური დისკი" გახლავთ უძველესი, უცნაური არტეფაქტი, რომლის წარმოშობის დადგენას ბევრი მკვლევარი ცდილობს. ეს ნივთი კვლავ საიდუმლოებითაა მოცული დღემდე.  ამ არტეფაქტმა ხელახლა გააჩინა კითხვა, თუ საიდანაა ადამიანთა რასა და წარმოადგენს თუ არა ერთადერთ ცივილიზაციას დედამიწაზე  და სამყაროში.

Tuesday, 20 December 2022

სთოუნჰენჯის მახლობლად ნაპოვნი ქვები ოქროს დასამუშავებელი იარაღი აღმოჩნდა

 

ყორღანი, სადაც ეს აღმოჩენა გაკეთდა მიახლოებით 3800 წლისაა. ის მდებარეობს ინგლისის სამხრეთით, სთოუნჰენჯის მახლობლად. ყორღანი აღმოაჩენეს 1801 წელს, მაგრამ მისი დაწვრილებით შესწავლა ახლახან განხორციელდა. სამარხში ორი ჩონჩხი იყო. ერთ მათგანი დაკრძალეს მწოლიარე, მეორე მჯდომარე მდგომარეობაში. პირველი დაკრძალული იყო ოფიციალურ თუ რიტუალურ სამოსში, რომელსაც მიმაგრებული ჰქონდა სხვადასხვა ცხოველის ძვლები, ასევე ტახის ეშვები, რომელთა მდებარეობის მიხედვით ადვილი გამოსაცნობი იყო, რომ ძვლები და ეშვები ოდესღაც მიმაგრებული იყო სამოსზე, მაგრამ ქსოვილის დაშლის შემდეგ დაცვივდა.

 


სპეციალისტები თვლიან, რომ ორივე მიცვალებული ერთდროულად არ დაუკრძალავთ. პირველი, უფრო მაღალი სტატუსის მატარებელი იყო ან სამანი, ან ლითონის მდნობელი. მეორეზე აზრის გამოთქმა უფრო გართულდა არტეფაქტების ნაკლებობის გამო.

Friday, 9 December 2022

თურქეთში სანტა-კლაუსის ანუ წმინდა ნიკოლოზის ნამდვილი სამარხი აღმოაჩინეს


ყველასთვის საყვარელი სანტა-კლაუსი მითოლოგიური პერსონაჟი გახლავთ. მაგრამ გამოგონილ, მხიარულ წმინდა ნიკოლოზს სული შთაბერა ნამდვილმა წმინდანმა ნიკოლოზმა, რომელიც ჩრდილოეთ პოლუსის ყინულოვან საფარზე კი არა, არამედ თანამედროვე სამხრეთ თურქეთის მიწაზე ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა. წმინდა ნიკოლოზი გარდაიცვალა ჩვ.წ.აღ-ის მე-4 საუკუნეში. ის იმავე ეკლესიაში დაკრძალეს სადაც მსახურებდა, ანტალიის პროვინციაში. 

სანტა-კლაუსის წინარე სახე ნიკოლოზი დაიბადა 270 წელს თანამედროვე თურქეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, საპორტო ქალაქ პატარაში. იმ დროს ეს ტერიტორია რომის იმპერიის მმართველობის ქვეშ გახლდათ. ნიკოლოზი და მისი ოჯახი როგორც ერთგული ქრისტიანები რომის იმპერიის ქვეშევრდომნი იყვნენ. მომავალი წმინდანი მდიდარი და გავლენიანი ოჯახიშვილი იყო. დედ-მამა ძალიან ადრე დაეხოცა, ეპიდემიამ იმსხვერპლა. ნაცვლად იმისა, მემკვიდრეობით მიღებული ფული თავად მოეხმარა, ნიკოლოზმა ქონება დაარიგა და ცხოვრება ღარიბთა და ავადმყოფთა მსახურებას მიუძღვნა. უფრო მეტად ღარიბ ბავშვებსა და უსახლკარო ოჯახებს ეხმარებოდა მალულად და საჩუქრებს ურიგებდა. ისე გაუვარდა სახელი, რომ  ბავშვებმა წინდებისა და ფეხსაცმელების ჩამოკიდება დაიწყეს იმ იმედით, რომ ნიკოლოზი მათთანაც მივიდოდა და საჩუქრებით შეავსებდა, რასაც ხშირად  უსრულებდა კიდეც.

ჯერ ისევ ყმაწვილკაცი აკურთხეს ნიკოლოზი მირას ეპისკოპოსად. მის ხელგაშლილობას დიდი ძალა ჰქონდა და ხალხში აღფრთოვანებას იწვევდა. 343 წლის 6 დეკემბერს წმინდანის გარდაცვალების მერე, მალევე წესად შემოიღეს ამ დღეს, მის სახელზე  ბავშვების დასაჩუქრება. რეფორმაციის შემდეგ საჩუქრების გაცემის დღე გადაიტანეს დეკემბრის ბოლოს, რამაც შექმნა ქრისტეს დაბადების თარიღთან ამ დღის ასოციაცია. წმინდა ნიკოლოზის სახელთან დაკავშირებული ქველმოქმედება შემოინახა სანტა-კლაუსმა, რომელიც იქცა განუზომლად გულუხვი პერსონაჟის მითოლოგიურ  განსახიერებად.

წმინდა ნიკოლოზის საფლავი მირაში მომლოცველებში დიდი პოპულარულარობით სარგებლობდა. ამ რეგიონში ხშირი იყო ომები და თავდასხმები მუსლიმთა მხრიდან. ქრისტიანები შიშობდნენ, რომ განსასვენებლის ადგილს თავს დაესხმოდნენ და მისი მონახულება გაჭირდებოდა. ერთ-ერთი წყაროს მიხედვით, 1087 წელს გავლენიანმა ვაჭართა ჯგუფმა ყველა ღონე იხმარა და ნეშთი გადაიტანა იტალიის ქალაქ ბარიში, სადაც ის როგორც ვიცით დღემდე ინახება. მისთვის სპეციალურად ააგეს ბაზილიკა და წელიწადში ერთხელ 9 მაისს, გადმოსვენების დღეს წმინდა ნაწილებს საფლავიდან იღებენ.



მრავალსაუკუნოვანი სპეკულაციებისა და ათეულობით წლის ძიების შემდეგ, თურქეთის არქეოლოგთა ჯგუფმა გააკეთა განცხადება, რომ  აღმოაჩინეს წმინდა ნიკოლოზის საფლავის ზუსტი მდებარეობა ძველი, წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესიის იატაკქვეშ. მიუხედავად იმისა, რომ მისი სახელობის ახლანდელი ეკლესია ჩვ.წ.აღ-ის 520 წელსაა აგებული, ის დაშენებულია ძველ ეკლსიაზე.
  


ამგვარად, გაირკვა, რომ ერთმანეთზე დადგმული ორი სართულის ქვემოთ უნდა ყოფილიყო დაკრძალული წმინდა ნიკოლოზის ცხედარი. თურქ არქეოლოგთა ჯგუფის ხელმძღვანელის განცხადებით, სარკოფაგი სავარაუდოდ სპეციალურ ადგილზე უნდა მდგარიყო და ასეთად მათ მიიჩნიეს ის კედელი, რომელზეც ფრესკაა იესოს გამოსახულებით. ფრესკაზე იესოს მარცხენა ხელში უჭირავს ბიბლია და მარჯვენა ხელით იძლევა კურთხევას.



ბოლო გათხრების დროს არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს ძველი ეკლესიის იატაკი და საძირკველი. ამისთვის დიდი სამუშაო ჩატარდა. ადგილი უზარმაზარი მოცულობის სილისა და შლამისგან გაიწმინდა, ვინაიდან ძველი ეკლესია დაანგრია შუა საუკუნეებში მოვარდნილმა წყალდიდობამ. რის გამოც იმ დროს აუცილებელი გახდა ახალი ეკლესიის აშენება იმავე ადგილზე. ეს სწორედ ის იატაკია, სადაც დააბიჯებდა წმინდა ნიკოლოზი. შემონახულია მისი სარკოფაგიც.



მე-6 საუკუნემდელი იატაკი მარმარილოს ფილებით მოზაიკურად იყო დაგებული. ერთ-ერთ ფილაზე გაკეთებული იყო ბერძნული წარწერა-"მოწყალება". არქელოგების აზრით, წარწერა სპეციალურად, წმინდა ნიკოლოზის საფლავის მდებარეობის ზუსტი მინიშნებისთვის იყო გაკეთებული სწორედ იმ ადგილზე, სადაც ის ლოცულობდა ხოლმე. ეკლესია ხუროთმოძღვრული თვალსაზრისით საოცრად ჰგავს მაცხოვრის საფლავის ტაძარს იერუსალიმში. ორივე ტაძრის გუმბათი ღიაა და დაუსრულებელი.

2017 წელს ჩატარებული ელოქტრონული სკანირებით აღმოჩნდა ცარიელი სივრცეები ძველი ეკლესიის იატაკსა და მის საძირკველს შორის. სწორედ ამ ერთ-ერთ ცარიელ სივრცეში უნდა ყოფილიყო წმინდა ნიკოლოზის ნეშთი და სარკოფაგი. ანტალიის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის რეგიონალურმა საბჭომ განაცხადა, რომ ხუთი წლის დაუღალავი შრომის შედეგად აღმოაჩინეს წმინდა ნიკოლოზის საფლავის ნამდვილი ადგილმდებარეობა. თურქმა არქეოლოგებმა განაცხადეს, რომ წმინდანის ნაწილები არა ბარიში, არამედ დემრეშია, წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესიაში, ვინაიდან იქ კიდევ ერთი სარკოფაგი აღმოჩნდა, რომელიც მე-4 საუკუნით თარიღდება, სადაც მათივე თქმით ასვენია წმინდანი.

ბარის უნივერსიტეტის ანატომიის პროფესორმა1957 წელს წმინდანის ნეშტს გადაუღო სურათები და მათი საშუალებით დახატა პორტრეტი. 2004 წელს სახის ანთროპოლოგ-რეკონსტრუქტორმა სცადა წმინდანის სახის შექმნა და ამისთვის კომპიუტერული დიაგნოსტიკის უახლესი მეთოდი და 1957 წელს შეგროვილი მასალა გამოიყენა. კომპიუტერული რეკონსტრუქციის შედეგი ჩანს ფოტოზე.



ზოგიერთ ისტორიკოსს კი მიაჩნია, რომ ბარიში წმინდანის ნეშთის გადატანის მთელი ისტორია მე-11 საუკუნეში მოლოცვის ახალი ცენტრის რეკლამირების ხერხი იყო. “დღესდღეობით ბარიში არაფერი ამტკიცებს იმას, რომ იქ დასვენებული ძვლები ნამდვილად ეპისკოპოს ნიკოლოზს ეკუთვნის.”-ამბობს სaმხრეთ კალორინის უნივერსიტეტის ისტორიის, რელიგიის, ხელოვნების პროფესორი ლიზა ბიტელი.

მაინც რა ხნის უნდა იყოს სანტა-კლაუსის ახლანდელი გარეგნული იერი? ზოგიერთის აზრით, სანტა-კლაუსის გარეგნობა უნდა უმადლოდეს კლიმენტი კლარკ მურის ლექსს “წმინდა ნიკოლოზის სტუმრობას”, რომელიც ახლა ცნობილია უფრო “შობის წინა ღამის” სახელწოდებით. ამ ლექსში წარმოდგენილია სანტას ბევრი თანამედროვე ატრიბუტი, ისეთი როგორიცაა: ციგაზე მოსრიალე სანტა, რომელიც სახურავზე ეშვება და საკვამურიდან ჩადის სათამაშოებით სავსე ჩანთით. წმინდა ნიკოლოზი აღწერილია როგორც “პუტკუნა და ბუნჩულა,  მხიარული, ღიპუცა მოხუცი ელფი.” მიუხედავად ყველაფრისა, მინიატურული ციგა და პაწაწა ჩრდილოეთის ირემი, მაინც მიანიშნებს იმაზე, რომ ის მინიატურულია. სანტა-კლაუსი პოპულარული გახდა ტელევიზებით, ფილმებით და საბავშვო მოთხრობების კრებულებით. ზოგს არ მოსწონს შობაზე საჩუქრების ჩუქების იდეა, მიაჩნია, რომ მდიდრული დღესასწაულები არ შეესაბამება რწმენას და სანტა-კლაუსი იქცა მატერიალიზმის სიმბოლოდ. სხვები კი თვლიან, რომ სანტა-კლაუსი აგრძელებს წმინდა ნიკოლოზის ცხოვრებისა და საქმეების პატივისცემას, ადამიანის, რომელიც უყვარდათ მისი ქველმოქმედებისა და სიკეთის გამო.






.






Thursday, 1 December 2022

ბასკეთში აღმოჩენილია ბრინჯაოს ხელი პროტოიბერიულ-ბასკური წარწერით

 


სულ ახლახან, ბასკეთში, ნავარას პროვინციაში, სოფელ ირულეგთან აღმოაჩინეს ბრინჯაოს მარჯვენა ხელის მტევანი, რომელზეც განთავსებულია 40 ასო. სპეციალისტთა აზრით, დამწერლობა სავარაუდოდ პროტოიბერიულ-ბასკური უნდა იყოს.  მიაჩნიათ, რომ აღმოჩენა ისტორიულია, ვინაიდან  განეკუთვნება რომაელებამდელ ხანას და ბასკურ ენაზეა შესრულებული. ეს დასტურდება პირველივე სიტყვით "სორიონეკუ",  რაც ბასკურად "წარმატებას" ნიშნავს. ანბანი მსგავსებას ავლენს იბერიულ დამწერლობასთან.

Thursday, 3 November 2022

მცენარეებს აქვთ ინტელექტი / ისინი გრძნობენ და ესმით ლაპარაკი


 შუა საუკუნეების ცნობილი ექიმი პარაცელსი "ოკულტურ ბოტანიკა"-ში წერდა, რომ თითოეულ მცენარეს გააჩნია გონება და სულიც კი.

ერთი შეხედვით, მცენარე Lavatera cretica-ბალბა უბრალო სარეველაა. ბალბას მოვარდისფრო ფოთლები დღის განმავლობაში მზეს მიყვება.  იმან, რასაც ეს მცენარე ღამით აკეთებს, მეცნიერთა დიდი გაოცება და დაინტერესება გამოიწვია. თენებამდე რამდენიმე საათით ადრე ბალბა აბრუნებს ფოთლებს მზის სავარაუდო ამოსვლის მხარეს. თითქოს იმახსოვრებს სად და როდის ამოდიოდა მზე წინა დღეს და იქ ელოდება მას. როდესაც ლაბარატორიაში მეცნიერები ცდილობენ ბალბას გზა-კვალი აურიონ, ცვლიან სინათლის წყაროს მდებარეობას, ბალბა სწავლობს ახალ მიმართულებას. რას უნდა ნიშნავდეს ეს?-შეუძლია მცენარეს დამახსოვრება,  სწავლა?

Saturday, 29 October 2022

ჩრდილოვანი ბიოსფერო_ალტერნატიული ცოცხალი სამყარო დედამიწაზე


ადამიანი ცნობისმოყვარე არსებაა და ყოველთვის აინტერესებს ამოუცნობი ფაქტები და მოვლენები, ეძებს ჩვენგან განსხვავებულ სხვა ცხოვრებას. სურს გაარკვიოს შესაძლებელია თუ არა, რომ არსებობდეს სიცოცხლე სხვა ფორმებისა თუ სახეობის სახით ჩვენს გვერდით. 

იმ დროს, როცა ზოგიერთიები უცხო წარმოშობის სიცოცხლეს ეძებენ კოსმოსში, სხვები გვთავაზობენ მის არსებობას ჩვენს გვერდით, დედამიწაზე. ასეთ სიცოცხლეს უწოდეს უცნაური სახელი "ჩრდილოვანი ბიოსფერო".

Thursday, 27 October 2022

რა საიდუმლოს ინახავს ავსტრალიის გრადნიოზული ღობე



დედამიწაზე ბევრი საიდუმლოებით მოცული და დახურული ზონაა, მათ შორისაა ავსტრალიის ის ტერიტორია, რომელიც უცნაური ღობის იქით მდებარეობს. რა იმალება ავსტრალიის გამყოფი ღობის იქით და რატომაა ის დახურული  ჩვეულებრივი მოკვდავებისთვის?

ჯერ კიდევ გასული საუკუნის დასაწყისში აღმართეს სპეციალური და კოლოსალური  6 ათას კილომეტრიანი ღობე ავსტრალიაში, რომელიც დღესაც შეშფოთებას იწვევს საზოგადოებაში. რას მალავს ავსტრალიის დიდი ღობე და რატომაა აკრძალული ჩვეულებრივი მოქალაქეებისთვის იქ შესვლა? ავსტრალიის ხელისუფლება განმარტავს ცნობისმოყვარეებისთვის, რომ კედელი მთელი კონტინენტის გასწვრივ აგებულია მხოლოდ ადგილობრივი ფაუნის დასაცავად გარეული კურდღლების, კატებისა და დინგოს ძაღლებისგან (იგივე მელიებისგან), რომელთა პოპულაცია ეროვნულ პრობლემად იქცა ყველა ავსტრალიელისთვის. თუმც ოფიციალური ვერსია არადამაჯერებელი ჩანს ბევრისთვის.

Saturday, 22 October 2022

ზეგრძნობადი სამყაროს დონეები


სამყარო, სადაც ჩვენ ვცხოვრობთ, სამგანზომილებიანია. შეგვიძლია გადაადგილება როგორც მარჯვნივ, ისე მარცხნივ, წინ და უკან. გააჩნია თუ არა სივრცეს უფრო მეტი განზომილება?  რეალურად მხოლოდ სიგრძის, სიგანის და სიმაღლისგან შედგება სივრცე თუ ეს ადამიანის შეზღუდული აღქმის დამსახურებაა? ასეული წლების  განმავლობაში მეცნიერები უარყოფდნენ მრავალგანზომილებიანი სივრცის არსებობის იდეას, თუმც სამეცნიერო-ტექნიკურმა რევოლოუციამ ბევრი რამ შეცვალა. დღეს მეცნიერება ისეთი კატეგორიული აღარაა ზეგრძნობადი სივრცის საკითხთან დაკავშირებით.

Tuesday, 11 October 2022

სად ინახება ბიბლიური მოსეს კვერთხი


ძველი აღთქმა გვიამბობს ბევრი წინასწარმეტყველის ცხოვრებასა და საქმიანობაზე, სადაც  მოსეს განსაკუთრებული ადგილი უკავია. სწორედ მან იწინასწარმეტყველა იესოს დაბადება და დაიხსნა ებრაელები ეგვიპტის მონობისგან. ბევრი საოცრება მოსემ კვერთხის დახმარებით მოახდინა. ეს ნივთი ბურუსითა და საიდუმლოებითაა მოცული.

ღვთისმეტყველებაში წინასწარმეტყველი მოსე უპირველეს ყოვლისა ცნობილია როგორც კანონმდებელი. მოსეს ღმერთმა სინას მთაზე ქვის ორ ფილაზე დაწერილი ძირითადი ათი მცნება გადასცა. თუმც ძველი აღთქმის მიხედვით მოსე ცნობილია როგორც ისრაელიტელთა ლეგენდალური წინამძღოლი. 40 წელი ემზადებოდა მოსე საკუთარი ისტორიული მისიის შესასრულებლად. ღვთის წინასწარმეტყველი 40 წელი ასრულებდა ამ მისიას არაბეთის უდაბნოში რჩეულ ხალხთან ერთად. აწრთობდა მათ როგორც ფიზიკურად ასევე სულიერად. საერთო ჯამში მოსემ 120 წელი იცოცხლა.

Saturday, 8 October 2022

ნათელმხილველი მოლაპარაკე სპილენძის თავები


მექანიკური "მოლაპარაკე თავები" ნახსენებია მე-12 საუკუნის სხვადასხვა ევროპულ წყაროებში. ხელნაწერებში საუბარია "სპილენძის მოლაპარაკე თავებზე", რომლებიც გარკვეულწილად წარმოადგენდა მექანიკურ ავტომატს და წინასწარმეტყველებდა. არაბულ ხელნაწერებში კი ხშირად წინაწარმეტყველებენ ადამიანის მოჭრილი თავები ან თავისქალები. ტექსტებს თუ ვენდობით, თავები დამზადებული იყო თითბერის ან ბრინჯაოსგან და ლაპარაკობდნენ ქვედა მოძრავი ყბის საშუალებით. თავებს შეეძლო პასუხის გაცემა დასმულ კითხვებზე და ასევე მომავლის წინასწარმეტყველება.

Monday, 26 September 2022

კანადელი, რომელმაც გოლიათ ადამიანს ვიდეო გადაუღო, გაურკვეველ ვითარებაში გარდაიცვალა

 

კანადელი ენდრიუ დოუსონი ყოველ დილით მიემგზავრებოდა სამსახურში მანქანით. სწორედ იმ გზაზე, რომლითაც ის ყოველდღიურად სარგებლობდა, ერთ დღეს,  გორაკის წვერზე-უიტსლერის პიკი მოულოდნელად უცნაური ფიგურა შენიშნა და გადაწყვიტა მისთვის ვიდეოს გადაღება. გზასა და გორაკის მწვერვალს შორის მანძილი იმდენად დიდი იყო, რომ ჩვეულებრივი ადამიანის ფიგურას ძნელად თუ ვინმე შეამჩნევდა.

Thursday, 22 September 2022

რიცხვი 666_როგორც სიმბოლო


საკმაოდ ცნობილი სახარებისეული "იოანეს გამოცხადება" ყოველთვის დიდი ინტერსს იწვევდა  მორწმუნეებსა და ზოგადად  საზოგადოებაში.  სურვილი ტექსტის ფარული მნიშვნელობის ამოცნობის და გაშიფვრისა ყოველთვის დიდი იყო. განსაკუთრებულ ინტერსს გამოცხადების ტექსტში იწვევს რიცხვი 666, რომელიც მხეცის ანუ ეშმაკის რიცხვთანაა ასოცირებული. არსებობს ამ რიცხვის ამოხსნის სხვადასხვა ვერსია. 

Sunday, 11 September 2022

ბუდისტი ბერების თვითმუმიფიკაცია სიცოცხლეში


ყველასთვის ცნობილია ძველ ეგვიპტეში მიცვალებულის სხეულის მუმიფიცირების მეთოდის შესახებ, მაგრამ ბევრმა არ იცის, რომ ბუდისტები კიდევ უფრო შორს წავიდნენ. მათ მიაღწიეს სიცოცხლეშივე საკუთარი სხეულის მომზადებას მუმიფიცირებისთვის. "ცოცხალ მუმიად" ქცევა შეეძლო იმ ბერს, რომელიც აღწევდა გაბრწყინებას. რაც იმას ნიშნავს, რომ ის ღირსი იყო დარჩენილიყო უხრწნელი. მიაჩნდათ, რომ ცოცხლად მუმიფიცირებული ბერი ბუდას მდგომარეობას მიაღწევდა: ნამდვილად არ მოკვდებოდა, იქნებოდა ცოცხალთა და მიცვალებულთა საამყაროებს შუა და იმოქმედებდა ამ სამყაროებს შორის. ამასთან, უხრწნელი მუმია იქცეოდა თაყვანისცემის ობიექტი და იცავდა გარშემომყოფთ ავადმყოფობებისა და უბედურებისგან.

Monday, 5 September 2022

სრულიად შესაძლებელია ადამიანმა იცოცხლოს 800 წელი


რატომ ცოცხლობდნენ ადრე ადამიანები 700-800 წელს, ახლა კი 70-80 წ-ს? ბიბლიური გადმოცემით, ადამმა იცოცხლა 930 წელი ხოლო ნოემ 950. ადამიანის სიცოცხლის ხანგრძლივობა შემცირდა მსოფლიო წარღვნის შემდეგ. სავარაუდოდ წარღვნამდე ბუნებრივი პირობები იყო ბევრად უკეთესი, ამიტომ ადამიანები უფრო დიდხანს ცოცხლობდნენ. წარღვნის შემდეგ შეიცვალა კლიმატი, ნიადაგი, ჰაერი, რამაც უარყოფითი გავლენა მოახდინა ადამიანის ორგანიზმზე. მეორე ვერსიით, წარღვნის შემდეგ მოხდა ადამიანის გენეტიკაში რაღაც ცვლილებები.. ეს კითხვა მუდამ აწუხებდა კაცობრიობას.

Sunday, 28 August 2022

ჰერონიმუს ბოსხის კიდევ ერთი ამოუხსნელი გამოცანა


ცნობილი ნიდერლანდელი მხატვრის ჰერონიმუს ბოსხის სახელი დღემდე ლეგენდებითაა მოსილი. მიუხედავად იმისა, რომ ის სახელგანთქმული მხატვარი იყო, მისი ცხოვრების შესახებ ძალიან ცოტა რამაა ცნობილი. მხატვრის რეალური გარეგნობაც კი უცნობია, ვინაიდან რამდენიმე ავტოპორტრეტი რომელმაც ჩვენამდე მოაღწია, სპეციალისტებში მის ავტორობასთან დაკავშირებით ეჭვს იწვევს. სავარაუდოდ, ბოსხმა ისტორიის ჩრდილში ყოფნა არჩია. თუმც უნდა აღინიშნოს, რომ შემორჩენილია მე-16 საუკუნის მეცნიერის, პოეტის ლამპსონიუსის მიერ შესრულებული დიდი მხატვრის ლიტერატურული პორტრეტი.